Elektronisch geneesmiddelenvoorschrift: Veelgestelde vragen

Is uw vraag nog niet beantwoord? Stel deze dan via ons online meldpunt.

Al uw vragen zijn welkom.
We willen alle relevante vragen voor u verzamelen, zodat u bij ons uw antwoord terug vindt.

U vindt hier de vragen en de antwoorden die we van u via ons meldpunt hebben ontvangen.

1. Hoe gebruik ik als arts Recip-e? Hoe identificeert mijn computer mij als arts?
2. Hoe gebruik ik als arts Recip-e? Hoe schrijf ik elektronisch geneesmiddelen voor aan mijn patiënt?
3. Wat is het bewijs van het elektronisch voorschrift
4. Wat is RID?
5. Waarom wordt er dit jaar nog een bewijs op papier gebruikt?
6. Wat als de inhoud van het elektronisch voorschrift verschilt van de inhoud op het bewijs?
7. Hoe snel nadat de arts een Recip-e heeft opgemaakt, staat het in de cloud?
8. Kan buiten de patiënt, de arts en de apotheker iemand anders de inhoud van het voorschrift raadplegen?
9. Hebben het RIZIV en de mutualiteiten toegang tot de inhoud van het elektronisch voorschrift?
10. Hoe gebruik ik als arts Recip-e? Kan ik bemerkingen overmaken aan de apotheker?
11. Kan de patiënt nog altijd vrij zijn apotheker kiezen?
12. Kan ik als arts zien of een patiënt het voorgeschreven geneesmiddel al dan niet heeft afgehaald bij de apotheker?
13. Wat gebeurt er met het elektronisch voorschrift eenmaal de patiënt het geneesmiddel bij de apotheker heeft afgehaald?
14. Kan ik als arts meerdere geneesmiddelen voorschrijven op hetzelfde voorschrift? Kunnen deze geneesmiddelen op verschillende tijdstippen worden opgehaald bij de apotheek?
15. Kan ik als arts nog kiezen voor de aflevering van een geneesmiddel in de toekomst?
16. Wat als de arts nog een geneesmiddel of een magistrale bereiding heeft bijgeschreven op het papieren document dat de patiënt bij een elektronisch voorschrift meekrijgt?
17. Kan de apotheker een ander geneesmiddel afleveren dan elektronisch werd voorgeschreven?
18. Kan ik als arts een elektronisch geneesmiddelenvoorschrift terugroepen?
19. Hoe kan ik een elektronisch voorschrift opmaken voor een pasgeboren baby zonder eID of voor andere personen die niet over een INSZ of BIS nummer beschikken?
20. Wat met zuurstof en zorgtrajecten? Hoe wordt dit voorgeschreven?
21. Kunnen de vermeldingen zoals "derdebetaler van toepassing" of "ZTD" elektronisch worden doorgegeven door de artsen?
22. Kan er bij Recip-e nog voorgeschreven worden op stofnaam?
23. Moet bij een elektronisch voorschrift de dosis van verdovende middelen voluit vermeld zijn door de arts?
24. Hoe zit het met magistrale bereidingen op een elektronisch voorschrift?
25. Is het nog mogelijk om een geneesmiddel zonder voorschrift voor te schieten?
26. Hoe moet ik als huisarts geneesmiddelen voorschrijven bij huisbezoeken?
27. Moeten artsen-specialisten ook elektronisch voorschrijven vanaf 1 januari 2018?
28. Hoe moeten artsen die zelden voorschrijven, vanaf 1 januari 2018 geneesmiddelen voorschrijven? Kunnen bijvoorbeeld gepensioneerde artsen geneesmiddelen voorschrijven aan familie en kennissen?
29. Wie moet u contacteren bij problemen?
30. Is er de nodige opleiding voorzien voor artsen die niet vertrouwd zijn met dergelijke IT-toepassingen?

1. Hoe identificeert mijn computer mij als arts?

Recip-e is een end-to-end beveiligd systeem (met andere woorden van zender tot ontvanger). 
Om dit te kunnen ondersteunen moet u zich kunnen identificeren op het eHealth platform. Hiertoe moet u een sessie activeren (aanloggen) op het eHealthplatform met uw e-ID en uw pincode volgens het principe van Single Sign On. Dit houdt in dat u eenmaal moet inloggen en u een halve dag ongestoord kan verder werken met dit systeem zonder opnieuw te moeten inloggen. 
Verder moeten er op uw pc ook uw persoonlijk digitaal eHealth certificaat aanwezig zijn. Dit certificaat moet door u eenmalig aangevraagd worden via de website van eHealth en geïnstalleerd op uw computer. De eHealth certificaten zijn 3 jaar geldig en dienen dan verlengd te worden, eveneens via een web-toepassing. Het persoonlijk eHealth certificaat bewijst naar eHealth toe wie u  bent en wat uw rol is in het e-gezondheidssysteem.

top

2. Hoe schrijf ik elektronisch geneesmiddelen voor aan mijn patiënt?

U schrijft het geneesmiddel voor op uw computer via het medisch dossiersysteem of via een voorschrijfpakket voorzien van connectiesoftware met het eHealth-platform.

a. Is het papieren voorschrift nog geldig?

In 2017 wijzigt er niets voor het papieren voorschrift. Het blijft nog steeds geldig. 
2017 is een overgangsjaar:

  • Vanaf 1 januari 2018 worden de elektronische voorschriften de regel. Papieren voorschriften blijven uiteraard mogelijk in noodsituaties (bv. bij overmacht, huisbezoeken,…).
  • Het papieren ‘bewijs van elektronisch voorschrift’ zal ook progressief verdwijnen. Dat zal gebeuren wanneer de apotheker niet meer de barcode zal moeten scannen om het elektronisch voorschrift op te halen, maar ook via  de eID van de patiënt voorschriften zal kunnen ophalen.
  • Papier zal nog gebruikt kunnen worden als de patiënt dat wenst, niet als voorschrift maar eerder om de patiënt informatie te geven die verstaanbaar is en nuttig voor het correct gebruik van zijn geneesmiddelen (bv. in de vorm van een medicatieschema).

 

b. Blijven de papieren voorschriften van vóór 1 januari 2017 nog geldig?

De papieren voorschriften die opgesteld werden vóór 1 januari 2017 blijven geldig.
Ze blijven recht geven op een terugbetaling van de geneesmiddelen tot het einde van de 3e kalendermaand die volgt op:

  • ofwel de datum van voorschrijven
  • ofwel de datum waarop de voorschrijver het voorschrift wil afgeleverd zien, als die vermeld is.

top

3.    Wat is het bewijs van het elektronisch voorschrift?

Vanaf 1 januari 2017 overhandigt de arts die zijn patiënt elektronisch geneesmiddelen voorschrijft (via zijn software en de dienst Recip-e) aan die patiënt niet langer een papieren voorschrift maar enkel een bewijs dat er een elektronisch voorschrift werd afgeleverd. Op dat bewijs is een barcode aangebracht. De apotheker scant de barcode en kan op die manier het elektronisch voorschrift ophalen.
Enkel het elektronisch voorschrift zal een wettelijke waarde hebben. De inhoud van het elektronisch voorschrift primeert op het bewijs. Het bewijs heeft geen wettelijke waarde en wordt niet ondertekend. Dit bewijs is slechts het technische middel voor de apotheker om toegang te krijgen tot het elektronisch voorschrift. Op het bewijs staat maar 1 barcode (de Recip-e barcode of ‘RID’).
Het is de arts verboden manueel elementen op het bewijs toe te voegen. Als dat toch zou gebeuren, zal de apotheker daarmee geen rekening houden.

top

4.    Wat is RID?

RID of Recip-e Identifier is het uniek voorschriftnummer van het geneesmiddelenvoorschrift en komt overeen met de streepjescode op het bewijs van voorschrift. Deze identificator verwijst op unieke wijze naar het geëncrypteerd voorschrift op de Recip-e server. Hiervoor is geen bijkomende activiteit van u nodig. Deze RID (Recip-e Identifier) wordt automatisch door de software gegenereerd.

top

5.    Waarom wordt er dit jaar nog een bewijs op papier gebruikt?

Een papieren document met een barcode is voorlopig nog nodig om praktisch-technische redenen: de apotheker moet de barcode inscannen om het elektronisch voorschrift te kunnen ophalen. Het is de bedoeling van de overheid om te evolueren naar een systeem gebaseerd op de lezing van de elektronische identiteitskaart (eID-lezing) voor het ophalen van de gegevens van het elektronisch voorschrift. Dit zal ten vroegste eind 2018 zijn.

top

6.    Wat als de inhoud van het elektronisch voorschrift verschilt van de inhoud op het bewijs?

Enkel de inhoud van het elektronisch voorschrift telt. De apotheker mag bij het uitvoeren van het elektronisch voorschrift dus geen rekening houden met manuele toevoegingen op het bewijs, die trouwens verboden zijn.

top

7.    Hoe snel nadat de arts een Recip-e heeft opgemaakt, staat het elektronisch beschikbaar?

Het elektronische voorschrift krijgt een RID zodra het op de Recip-e server is opgeslagen. Dus op het moment dat de arts een ‘bewijs van Recip-e’ kan afprinten mèt het RID-nummer, staat het voorschrift op de server van Recip-e. Dus: in principe onmiddellijk en sowieso voordat de patiënt bij de apotheker kan zijn.

top

8.    Kan buiten de patiënt, de arts en de apotheker iemand anders de inhoud van het voorschrift raadplegen?

Recip-e werkt volgens een end-to-end beveiligd systeem. Enkel de voorschrijvende arts, de patiënt en de apotheker kunnen het voorschrift raadplegen. Noch het eHealth platform, noch Recip-e kunnen de inhoud van het voorschrift zien. Zelfs de posologie en bijkomende instructies worden geëncrypteerden en zijn enkel zichtbaar voor de arts, de apotheker en de patiënt (via een beveiligde web-portaal, met inbreng van eID en pincode).

top

9. Hebben het RIZIV en de mutualiteiten toegang tot de inhoud van het elektronisch voorschrift?

Net als bij het papieren voorschrift blijft het origineel elektronisch voorschrift bij de tariferingsdienst. Als de controlediensten van de mutualiteiten of van het RIZIV een voorschrift willen bekijken, moeten ze zich daarvoor tot de tariferingsdienst richten. De mutualiteiten ontvangen via Farmanet enkel wat de apotheek over het voorschrift heeft geregistreerd in het tariferingsbestand.

top

10. Hoe gebruik ik als arts Recip-e? Kan ik bemerkingen overmaken aan de apotheker?

Wanneer u een voorschrift aanmaakt, kan u ook een ‘notificatie’ verzenden naar een specifieke apotheker. Dit kan bv. gebruikt worden om de apotheker op de hoogte te brengen van een bereiding die hij moet maken of van een zeldzaam product waarvoor een voorschrift op komst is. Dit impliceert geen garantie betreffende de aflevering van het voorschrift.

De apotheker kan bij aflevering ook feedback aan u verzenden inzake beschikbaarheid van het geneesmiddel of i.v.m. de dosis, tenzij de patiënt dit niet wenst.

top

11. Kan de patiënt nog altijd vrij zijn apotheker kiezen?

De patiënt kan zelf beslissen om naar eender welke apotheker te gaan; het elektronisch voorschrift is beschikbaar bij de apotheker die de barcode inscant.

top

12. Kan ik als arts zien of een patiënt het voorgeschreven geneesmiddel al dan niet heeft afgehaald bij de apotheker?

Ten allen tijde kan u als voorschrijver aan Recip-e opvragen welke de openstaande voorschriften zijn (die u zelf gemaakt hebt) voor een specifieke patiënt. Haalt uw patiënt het geneesmiddel niet op, of in geval van gevaar voor de patiënt, dan kan u het voorschrift weer intrekken met de “revoke” functie.
Ook de patiënt kan een lijst krijgen van de “hangende” voorschriften, die hij/zij nog niet heeft afgehaald. Hij/zij kan deze bekijken en desgewenst vernietigen.

top

13.    Wat gebeurt er met het elektronisch voorschrift eenmaal de patiënt het geneesmiddel bij de apotheker heeft afgehaald?

Eenmaal het geneesmiddel is opgehaald door een apotheker, zal het niet meer beschikbaar zijn voor andere zorgverstrekkers. Zodra afgeleverd en gearchiveerd bij de apotheek, wordt het voorschrift bovendien definitief van de Recip-e server verwijderd.

top

14.    Kan ik als arts meerdere geneesmiddelen voorschrijven op hetzelfde voorschrift? Kunnen deze geneesmiddelen op verschillende tijdstippen worden opgehaald bij de apotheek?

Ja, u kan meerdere geneesmiddelen voorschrijven op een voorschrift.
Indien er meerdere geneesmiddelen op een voorschrift worden voorgeschreven, kan de aflevering van bepaalde geneesmiddelen op eenzelfde voorschrift uitgesteld worden tot een latere datum.

top

15.    Kan ik als arts nog kiezen voor de aflevering van een geneesmiddel in de toekomst?

De voorschrijver kan kiezen voor een aflevering in de toekomst (‘uitvoerbaar vanaf’). In dat geval blijft het voorschrift geldig voor terugbetaling tot het einde van de 3de maand volgend op de datum ‘uitvoerbaar vanaf’. In een dergelijk geval mag de apotheker niet eerder afleveren dan de datum vermeld als ‘uitvoerbaar vanaf’.

top

16.    Wat als ik nog een geneesmiddel heb bijgeschreven op het papieren document dat de patiënt bij een elektronisch voorschrift meekrijgt?

Op het bewijs van elektronisch voorschrift zijn handgeschreven toevoegingen verboden. Het document zelf vermeldt dat trouwens uitdrukkelijk: ‘Opgelet: met manuele toevoegingen op dit document zal geen rekening gehouden worden’. Artikel 3 van de regelgeving van 19 december 2015, in het kader van de terugbetaling, laat de apotheker niet toe om rekening te houden met manuele of handgeschreven toevoegingen.

Toevoegingen aan voorschriften dienen elektronisch te gebeuren, zoals voorzien in het voorschrijfpakket.

Als de voorschrijver achteraf nog medicatie wil toevoegen, dan kan hij dat dus alleen doen door een nieuw voorschrift aan te maken. 

top

17.    Kan de apotheker een ander geneesmiddel afleveren dan elektronisch werd voorgeschreven?

Ja, de regeling is dezelfde als voor een papieren voorschrift. Substitutie is wettelijk verboden (behalve voor antibiotica en antimycotica, aangezien de apotheker dan verplicht is om de ‘goedkoopste’ producten af te leveren), maar in bepaalde gevallen (bv. bij overmacht, onbeschikbaarheid of tijdens de wachtdienst) blijft het uiteraard nog steeds mogelijk om een ander product af te leveren dan wat elektronisch werd voorgeschreven. 

top

18.    Kan ik als arts een elektronisch geneesmiddelenvoorschrift terugroepen?

Ja, als arts kan u een voorschrift elektronisch terugroepen zolang het geneesmiddel niet bij de apotheker is afgehaald. Dit is enkel bedoeld als een uitzonderlijke werkwijze. Wat uiteraard wel kan is het terugtrekken van een elektronisch voorschrift tijdens de consultatie via de Recip-e “revoke” functie, watv tevens gepaard gaat met de terugtrekking van het “bewijs van elektronisch voorschrift”.

top

19.    Hoe kan ik een elektronisch voorschrift opmaken voor een pasgeboren baby zonder eID of voor andere personen die niet over een INSZ of BIS nummer beschikken?

Het hebben van een eID is niet verplicht om een elektronisch voorschrift te kunnen opstellen. Maar de arts moet wel beschikken over een INSZ nummer (identificatienummer van de sociale zekerheid of rijksregisternummer) of een BIS nummer (= INSZ waarbij de geboortemaand is verhoogd met 20 of 40) en de naam van de patiënt. Patiënten die hier niet over beschikken, komen tot nader order niet in aanmerking voor een elektronisch voorschrift. Dit zijn bijvoorbeeld pasgeborenen, toeristen, begunstigden voor Dringende Medische Hulp (enkel tussenkomst van het OCMW).

top

20.    Hoe moet ik als arts zuurstof en zorgtrajecten voorschrijven?

Tot nader order kan zuurstof perfect voorgeschreven worden, maar voorlopig enkel onder tekstvorm. Idem voor zorgtrajecten.

top

21.    Kunnen de vermeldingen zoals "derdebetaler van toepassing" of "ZTD" elektronisch worden doorgegeven door artsen?

Voor artsen is de mogelijkheid voorzien om speciale terugbetalingsinstructies elektronisch voor te schrijven. Vandaag is dit onder tekstvorm zoals "derde betalersregel van toepassing", "zorgtraject diabetes",... Later wordt dit mogelijks gestandaardiseerd.

top

22.    Kan er bij Recip-e nog voorgeschreven worden op stofnaam?

Ja, maar de software van de voorschrijver moet dat toelaten. Voorschrijven op stofnaam (al dan niet via Recip-e) wordt een criterium voor de homologatie van softwarepakketten voor huisartsen door eHealth. Huisartsen die werken met een pakket dat niet gehomologeerd is, kunnen geen aanspraak maken op de telematicapremie.

top

23.    Moet bij een elektronisch voorschrift de dosis van verdovende middelen voluit vermeld zijn door de arts?

Het voordeel van de beveiliging van elektronische voorschriften is dat ze niet meer kunnen vervalst worden. Het voluit schrijven van de dosis en het aantal eenheden voor verdovende middelen of bepaalde psychotrope stoffen vervalt dus bij een elektronisch voorschrift (FAGG-omzendbrief nr 626).

top

24.    Hoe zit het met magistrale bereidingen op een elektronisch voorschrift? 

Voor magistrale bereidingen is alles voorzien, maar de uitwerking hangt af van de software van zowel de voorschrijver als de apotheker. Voorlopig worden magistrale bereidingen onder de vorm van vrije tekst weergegeven. De artsen hebben nog geen goede bron met CNK’s van grondstoffen. Uiteraard is het invoeren, opladen, ophalen en interpreteren van een magistrale bereiding heel wat complexer dan een eenvoudige CNK, die rechtstreeks naar een specialiteit verwijst. De kans dat het fout loopt met magistrale bereidingen is dus groter. 

Er blijkt in de praktijk inderdaad meer fout te lopen met bereidingen dan met specialiteiten. Op dit moment moet de apotheker de bereiding zelf in zijn eigen software ingeven. Maar er is beterschap op komst: er werd aan de leveranciers van artsensoftware gevraagd om, van zodra gecodeerde gegevens voor formules en grondstoffen beschikbaar zijn, de gegevens ook gecodeerd door te geven. Er wordt gewerkt aan een authentieke, volledige en actuele bron van geneesmiddelen, niet-geneesmiddelen en grondstoffen, die verplicht geïmplementeerd zal moeten worden in elk softwarepakket van zorgverstrekkers die een geneesmiddelenbron nodig hebben.

top

25.    Is het nog mogelijk om een geneesmiddel zonder voorschrift voor te schieten?

In principe mag een apotheker een voorschriftplichtig geneesmiddel enkel afleveren als hij over het origineel voorschrift beschikt. Uitzonderlijk, in het belang van de patiënt en de zorgcontinuïteit, en indien mogelijk met toestemming van de arts, kan men overwegen om een geneesmiddel voor te schieten. De apotheker moet de aflevering in zijn software inbrengen als ‘moet voorschrift’. Wanneer de arts het geneesmiddel heeft voorgeschreven, dan kan de apotheker het voorschot regulariseren door de RID-barcode te scannen op het document ‘bewijs van elektronisch voorschrift’ dat de patiënt aan hem bezorgt.

top

26.    Hoe moet ik als huisarts geneesmiddelen voorschrijven bij huisbezoeken?

Vanaf 1 januari 2018 zal u via een mobiele module ook elektronisch geneesmiddelen kunnen voorschrijven.

top

27.    Moeten artsen-specialisten ook elektronisch voorschrijven vanaf 1 januari 2018?

Volgens het plan eGezondheid zal vanaf 1 januari 2018 elke zorgverstrekker die geneesmiddelen mag voorschrijven (huisartsen, artsen-specialisten, tandartsen en vroedvrouwen) gebruik moeten maken van Recip-e en elektronisch moeten voorschrijven. Het elektronisch voorschrift wordt vanaf dan de regel. Het papieren voorschrift kan dan enkel nog in noodgevallen (bv. overmacht, huisbezoeken,…) worden gebruikt. 

Om deze verplichting te realiseren moet nog wel de nodige wetgeving op punt gesteld worden.

top

28.    Hoe moeten artsen die zelden voorschrijven, vanaf 1 januari 2018 geneesmiddelen voorschrijven? Kunnen bijvoorbeeld gepensioneerde artsen geneesmiddelen voorschrijven aan familie en kennissen?

Gepensioneerde artsen, artsen in de verzekeringsinstellingen, in de administratie, in het onderwijs, maar ook klinisch biologen, patholoog anatomen en andere artsen-specialisten die zelden geneesmiddelen voorschrijven en artsen die om een andere reden geen klassieke praktijk (meer) uitoefenen. Voor deze groep van artsen voorziet de overheid en de vzw Recip-e een eenvoudig elektronisch systeem.

Het RIZIV zal tijdens het vierde trimester van 2017 een gratis toegankelijke webtoepassing ter beschikking stellen, met als enige vereisten: een webbrowser en een e-ID lezer. Klik hier voor meer informatie.

top

29.    Wie moet u contacteren bij problemen?

Bij technische problemen kan u de Helpdesk van uw softwareprovider contacteren om de oorzaak van het probleem te identificeren. Bij een concreet voorbeeld wordt gevraagd het barcodenummer van de RID te vermelden, alsook dag en/of uur van de opvraging. Een probleem kan verschillende oorzaken hebben. Uw softwarehuis is het best geplaatst om de juiste oorzaak te detecteren.

Problemen, foutmeldingen, gebruiksongemakken … gelinkt aan Recip-e kunnen gemeld worden aan éénlijn.be (telefonische helpdesk 050/77.11.11 of info@eenlijn.be). Ook kunt u uw problemen melden aan Recip-e zelf via support@recip-e.be.

top

30.    Is er de nodige opleiding voorzien voor artsen die niet vertrouwd zijn met dergelijke IT-toepassingen?

Recip-e, éénlijn.be en e-sante-wallonie.be organiseren samen meerdere infosessies rond het gebruik van eHealthdiensten zoals het elektronisch voorschrift en het GMD. Hierbij krijgt u inzicht in hoe die nieuwe technologieën werken. Alle vragen over die onderwerpen kunnen tijdens de workshops gesteld worden. De problemen worden opgelost of u wordt doorverwezen naar de meest competente partner.

top

Zoekt u nog een spreker voor uw bijscholing?

Vliegen nieuwe begrippen zoals eHealth, Recip-e, eFact en MyCareNet u ook om de oren en ziet u door de bomen het bos niet meer? Of wenst u een praktische toelichting over de toepassing van de derdebetalersregeling? Doe dan een beroep op LTD3.

LTD3 is de nationale tariferingsdienst derdebetaler voor medische beroepen. Door onze jarenlange ervaring zijn we goedgeplaatst om u op een duidelijke manier te informeren over de meest actuele onderwerpen. Wij verduidelijken deze begrippen aan de hand van eenvoudige schema’s en een interactieve presentatie. Bovendien lichten we de mogelijkheden van derdebetaler toe en tonen we u onze tool easyTar, waarmee u uw ambulante prestaties in derdebetaler snel en eenvoudig online kan invoeren.

LTD3 komt gratis spreken op een LOK, bijscholing of symposium van huisartsen of specialisten, waarbij accreditering aangevraagd kan worden in rubriek 6 "Ethiek & economie".

Neem gerust contact op voor verdere inlichtingen of het vastleggen van een datum via info@ltd3.be of telefonisch op het nummer 011 28 78 03.

Meer info over LTD3 vindt u op www.ltd3.be en www.easytar.be.

 

Dr. Marc Moens,

Voorzitter Recip-e